Kayıtlar

Telafi Etmeye Çalışan Ebeveynler: Mükemmellik Maskesinin Ardındaki Gerçek

Resim
Bazen çocuklarının onların yaşadıklarını yaşamaması adına her imkanı sunmaya çalışan anne babalarla karşılaşırız. “Ben okumadım o okusun, benim oyuncağım olmadı onun olsun, ben çok katı bir ailede büyüdüm o istediği gibi yaşayabilsin,” ve daha nice cümleler kurarken buluruz bu tip ebeveynleri. Çoğu zaman etrafındaki herkes kötü olur böyle kişilerin. En iyisini o yapar; yapamasa bile yapmak için çabalar. Dışarıda mükemmellik maskesiyle gezerken, farkında olmayan birçok insan onlara hayranlık duyar, öyle ebeveynlere sahip olmak ister; ancak ev halkı hep bir şikâyet hâlinde olur. Gelin bu yazımızda her şeyi telafi etmeye çalışan ebeveynleri beraber inceleyelim. Bu kişiler genellikle kendi geçmişleriyle vedalaşamamış kişilerdir. “Benim yaşadığımı çocuklarım yaşamasın, aman bir şeyi eksik olmasın, babam bir kere benim başımı okşamadı sen ne zaman eksikliğimi hissettin, anneme hiçbir şey anlatamazdım bak işte ne güzel konuşuyoruz seninle…” Tüm bu cümleler aslında kendi içlerinde hissettikler...

Psikolojik Travma ve Benliğimize Etkileri

Resim
Bu yazımızda travmanın ne olduğunu ve biz insanlar için nasıl etkilere sahip olabileceğine kısaca değineceğiz. Travma dersini özellikle seçmiş ve bu dersi ala nında çok yetkili bir hocamızdan almış olarak elimizden geldiğince travmayı farklı boyutlarda ele almayı istiyoruz. Öncelikli olarak fizyolojik travmanın mantığını kavrayacak, ardından psikolojik travmayı tanıyıp potansiyel olarak gerçekleşmesi beklenen travma tepkilerine değinerek yazımızı sonlandıracağız. Fizyolojik travma dediğimiz durum, bedenin sert bir darbe alması sonucu yaralanmasıdır. Bazen bu darbeler dışarıdan bariz şekilde görülebilen (açık kırıklar, morarmalar, deride şişlik ve ödem gibi) ya da görünmeyen (kapalı kırıklar, iç kanamalar gibi) travmatik durum ortadan kalktığında farkına varılan sonuçlar doğurabilir. Psikolojik travmada da benzer bir durum söz konusudur. Psikolojik travmalar, kişinin olağan hayat akışına zıt, beklenmeyen, birçok farklı duyguyu tetikleyen bir olay ya da olaylar bütününün oluşturduğu psik...

Mükemmelliğin Karanlık Yüzü: Nina Sayers'in Zihninde Çığlık Atan Kuğu

Resim
Film izlemek, bazen sadece bir hikaye izlemekten çok daha fazlasıdır; bir insan zihninin karanlık dehlizlerinde yolculuk etmektir. Ve bu yolculukta bize rehberlik eden karakterlerden biri de şüphesiz Black Swan (Siyah Kuğu) filminin ana kahramanı Nina Sayers . Nina'nın hikayesi, sadece bale sahnesindeki bir başarı öyküsü değil, aynı zamanda bağımlılık, mükemmeliyetçilik ve bastırılmış içgüdülerin çarpıcı bir psikanalizidir. Gelin, Nina’nın kırılgan ve bir o kadar da hırslı ruh halini, bir az da Freud’un gözlükleriyle inceleyelim. Nina'nın Kişilik Yapısı: Kontrol, Bağımlılık ve Kırılganlık Nina Sayers'i ilk gördüğümüzde, karşımızda oldukça karmaşık bir portre buluruz: Aşırı Kontrolcü ve Mükemmeliyetçi: Yaptığı her şeyin kusursuz olması gerekiyor. Bir hatanın bile onu tamamen yıkıma sürükleyeceğini düşün üyor. Bağımlı ve Boyun Eğen: Annesinin gölgesinde yaşıyor, bir otorite figürünün (anne veya eğitmen) onayı olmadan adım atamıyor. Kendi sınırlarını çizmekte zorlanıyor ve...

Sosyal Psikolojinin Gerçek Hayattaki Uygulamaları

Resim
  Sosyal psikoloji , bireylerin düşünce, duygu ve davranışlarının diğer insanlar tarafından veya toplumsal bağlam tarafından nasıl etkilendiğini inceleyen bilim dalıdır. Laboratuvarlarda yürütülen deneyler kadar, günlük yaşamdaki ikili ilişkilerimizden küresel salgınlara tepkimize kadar her şeyi anlamak için bir çerçeve sunar. Sosyal psikoloji, sadece ne  olduğunu  açıklamakla kalmaz, aynı zamanda neden olduğunu anlamamızı ve bu bilgiyi kullanarak daha iyi sosyal sistemler ve daha etkili kamu politikaları tasarlamamızı sağlar. Bu makale, sosyal psikolojinin gerçek dünyadaki en etkili ve yaygın uygulamalarını incelemektedir. 1. İkna, Pazarlama ve Tüketici Davranışları Tüketici kararları genellikle rasyonel tercihler olarak düşünülse de, büyük ölçüde sosyal etkileşim ilkeleri tarafından yönlendirilir. Sosyal psikolog  Robert Cialdini 'nin geliştirdiği  Etki Prensipleri  (Principles of Influence), pazarlama ve satış stratejilerinin temelini oluşturur: A. Karşı...

Pavlov’un Köpeği ve Little Albert Bizden Ne Çekti

Resim
Klasik koşullanmanın temelinde yer alan bu deney için derslerimizde gördüğüm teorik anlatıma ek olarak günlük hayattan örnekleri ve bu bir köpek değil de insan olsaydı nasıl olurdu ihtimallerini yazmak istiyorum bu hafta. Çoğu dersimizde insan için çok farklı koşullardan söz edilebilir deniliyor ve açıklama konusunda yetersizliklere değiniliyor. Gelin bugün bu eksiklikleri farklı araştırmalardan da destek alarak ele alalım. Öncelikle Pavlov’un köpeği deneyi için koşullu/koşulsuz, uyaran/tepki şeklinde iki boyutun dörtlü kombinasyonuyla ortaya çıkan dört farklı ana kavramımız var. Bir uyaranın koşulsuz olması, doğal ve olağan akışta bizleri uyaran bir şey olmasından geçer. Bu doğal akışta koşulsuz uyarana verdiğimiz tepki ise koşulsuz tepkidir. Bu deneyde koşulsuz uyaran et iken, eti görünce köpeğin ağzından su akması koşulsuz tepkidir. Koşullu uyaran ve tepkiden söz edebilmek için ortada bir klasik koşullama işlemi olması gerekir. Bunun için başta hiçbir tepki verilmeyen bir uyaranı ...

Ilımlı Ebeveynlik: Döngünün Devamı mı? Eşsiz bir Süreç mi?

Resim
Hayatımız boyunca birçok çocukla yollarımız kesişmiştir. Bazılarımız ne yapacağını bilemeyip panik içinde çocuğun ağlamasının geçmesi için sağa sola koştururken, bazılarımız ise çocuğu kucağına alır almaz sakinleştirmeyi başarır. Peki, bu farkın sebebi nedir? Bunun önemli nedenlerinden biri, büyük ölçüde bebeklik döneminde gelişen bağlanma stilleridir. Ancak bu konunun ayrıntılarına ilerleyen yazılarda değineceğiz. Bu yazımızın asıl konusu ılımlı ebeveynlik kavramıdır. Psikoloji ve bilim dünyası, ılımlı ebeveynliği en sağlıklı ve güvenli ebeveynlik tarzı olarak kabul eder. Bu noktada ebeveynlerin birçok özellik bakımından denge kurabilmesi önemlidir. Hatta ılımlı ebeveynlik, Descartes’ın yüzyıllar önce ortaya koyduğu “altın orta” anlayışının günümüzde ebeveynliğe yansıtılmış hali olarak da tanımlanabilir. Ilımlı ebeveynlik; koruyucu ama kısıtlayıcı olmayan, özgürlükçü ama gerektiğinde yol gösterici, sevecen ama şımartıcı olmayan, sınırları olan ama gerektiğinde yeniden şekillendirme...

Kendimize Teslim Olmak: Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) Nedir?

Resim
Kabul ve Kararlılık Terapisi (Acceptance and Commitment Therapy – ACT), bilişsel davranışçı terapinin “üçüncü dalga” yaklaşımlarından biridir. Geleneksel terapilerin aksine, ACT bireyin acı verici duygu ve düşüncelere direnmek yerine onlarla barışmasını öğütler. Amaç, kişinin psikolojik esnekliğini artırmaktır; yani yaşadığı anı tüm duygu ve düşünceleriyle birlikte kabullenerek, değer verdiği hedeflere yönelik eylemlerini sürdürebilme becerisidir.  ACT, bu amacı altı temel süreçle destekler: kabul (deneyimleri değiştirmeye çalışmadan kabul etmek), defüzyon (düşüncelere olan sıkı bağları yumuşatmak), an’da olma (şimdiki ana dönük farkındalık), kendilik olarak benlik (içsel deneyimleri gözlemleyen “gözlemci benlik”), değerler belirleme ve değerlere yönelik eylem.  Bu açıdan ACT, sadece düşünce içeriğini değiştirmek yerine, kişinin yaşadığı acıyla yapıcı biçimde baş etmesini sağlayan bir terapi modelidir (Hayes ve ark., 2012). ACT’de sıkça uygulanan bazı yaratıcı müdahalel...